Karikatür İlk Ne Zaman Yapıldı? Bilimin Işığında Mizahın Kökenine Yolculuk İnsanlık tarihine baktığımızda, bir gerçeği hemen fark ederiz: Biz insanlar sadece düşüncelerimizi anlatmakla yetinmedik, onları çizmeye de çalıştık. Peki, bu çizimler ne zaman mizaha, yani karikatüre dönüştü? “Karikatür ilk ne zaman yapıldı?” sorusu aslında sadece bir tarih merakı değil; insan zihninin mizah üretme, eleştirme ve toplumsal gerçekleri yorumlama kapasitesini anlamamıza da yardımcı oluyor. Hadi şimdi, tarih ile bilimi harmanlayarak bu sorunun peşine düşelim. Çizginin Evrimi: Mizahın Bilimsel Temelleri Antropologlar ve sanat tarihçileri, insanın görsel ifade becerisini yüz binlerce yıl öncesine, mağara resimlerine kadar götürür. Örneğin, Fransa’daki Lascaux Mağaraları’nda 17.000 yıllık…
8 YorumEtiket: bu
Karadul Bir İnsanı Öldürebilir mi? Gerçekler, Efsaneler ve Hayatın İçinden Hikâyeler Çocukluğumda en çok korktuğum hayvanlardan biri karaduldu. Küçücük boyutuna rağmen “bir ısırığıyla insanı öldürebilir” gibi cümleler hep kulaktan kulağa dolaşırdı. Bu gizemli ve tehlikeli olarak bilinen örümceğin gerçekten bir insan için ölümcül olup olamayacağını hiç merak ettiniz mi? Hadi gelin, bilimsel verilerle, gerçek vakalarla ve insan hikâyeleriyle birlikte bu sorunun peşine düşelim. Karadul Örümceği Nedir ve Neden Bu Kadar Korkulur? Doğanın Küçük Ama Güçlü Avcısı Karadul adı verilen örümcek türleri, Latrodectus cinsine aittir ve dünyanın pek çok yerinde yaygındır. Parlak siyah gövdesi ve kırmızı kum saati şeklindeki işaretiyle tanınan…
22 YorumHort Ne Anlama Gelir? Ekonomik Bir Perspektif Ekonomi, temelde kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada, bu kaynakların nasıl dağıtılacağına ve hangi seçimlerin yapılacağına dair bir bilimdir. Bir ekonomist olarak, kaynakların ne kadar kısıtlı olduğu ve bu kısıtlı kaynaklarla hangi tercihlerimizin toplumsal refahı nasıl etkileyeceği üzerine sıkça düşünürüm. Çünkü her seçim, bir fırsat maliyeti taşır; bir şey seçtiğimizde, başka bir şeyi kaybederiz. Bu seçimler, bazen bireysel refahımızı, bazen de daha geniş toplumsal yapıyı etkileyebilir. İşte bu noktada, kelimelerin ve terimlerin anlamı oldukça önemlidir. Bugün, “hort” kelimesini ekonomik bir perspektiften ele alacağız. Peki, “hort” kelimesi ne anlama gelir? Bu kelimenin kökeni genellikle coğrafi…
6 YorumGüvercin En Çok Ne Yer? Psikolojik Bir Perspektiften İnceleme Bir psikolog olarak, doğada ve insan davranışlarında gözlem yapmayı çok severim. Çünkü her davranış, bir anlam taşıyan bir süreçtir. Bu anlam, sadece fiziksel dünyadan değil, içsel dünyamızdan da türetilir. Şimdi ise, insanların günlük hayatlarında sıkça karşılaştığı, her köşe başında gördüğümüz bir kuş türü olan güvercin üzerinden bir psikolojik çözümleme yapacağız. Güvercinlerin ne yediğini sormak belki de birçok kişi için sıradan bir soru olabilir. Ancak bu soruya derinlemesine bakmak, güvercinlerin davranışlarını anlamak, bizlere insan psikolojisinin bazı yönlerini anlamada ipuçları verebilir. Güvercinlerin en çok ne yediğini öğrenmek, yalnızca bu kuş türünün fiziksel ihtiyaçlarını…
6 YorumEjderha Nasıl Yazılır TDK? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Güç Alegorisi Bir siyaset bilimci olarak, gücün dilini anlamaya çalışırken en ilginç sembollerden biriyle karşılaşırız: ejderha. Türk Dil Kurumu’na göre bu kelime “ejderha” şeklinde yazılır; basit bir imla kuralı gibi görünür. Ancak bir siyaset bilimci için bu sözcük, yalnızca mitolojik bir varlığı değil, aynı zamanda iktidarın doğasını anlatır. Çünkü her ejderha, gücün, otoritenin ve korkunun bir metaforudur. Bu yazıda “ejderha nasıl yazılır?” sorusunu yalnızca dilbilgisel bir merak olarak değil, güç ilişkilerinin sembolik haritası olarak ele alacağız. İktidarın Dili: “Ejderha” Bir Sembolden Fazlası TDK’ya göre “ejderha”, Farsça kökenli bir kelimedir; “ateş püskürten büyük…
14 YorumZınk Ne Demek TDK? Psikolojik Bir Bakışla İnsan Tepkilerinin Dili Bir psikolog olarak, insanların dilini incelerken yalnızca kelimelere değil, kelimelerin arkasındaki duygulara da odaklanırım. Günlük konuşmalarımızda bazen anlamını tam bilmediğimiz ama güçlü bir etki yaratan sesler çıkarırız. İşte “zınk” kelimesi de tam bu türden bir ifadedir. Türk Dil Kurumu’na göre “zınk”, genellikle bir ses yansıması olarak; ani bir durma, kesilme veya çarpma anlamında kullanılır. Ancak psikolojik açıdan baktığımızda, bu kelimenin temsil ettiği şey çok daha derindir: bir “ani farkındalık” anı, zihinsel bir fren, bazen de duygusal bir çarpışmadır. Zınk: Bilişsel Düzeyde Bir Durma Anı Bilişsel psikoloji, insan zihninin bilgi işleme…
12 YorumBir Antropoloğun Gözünden: The Watcher Devam Edecek mi? Kültürlerin çeşitliliği, insanların korkularına, umutlarına ve gizem anlayışına yansıyan derin hikâyelerle doludur. Bir antropolog olarak dünyayı, sadece coğrafyalar değil, anlam sistemleri üzerinden görürüz. The Watcher dizisi, tam da bu anlam arayışının modern bir ritüeli gibidir. Her kültürün kendi “gözetleyeni”, yani bilinmeyeni temsil eden bir figürü vardır. Bu figür, bazen bir tanrı, bazen bir ruh, bazen de bir yabancı şeklinde karşımıza çıkar. The Watcher, işte bu kadim korkunun çağdaş bir yankısıdır. Peki bu modern mitosun hikâyesi devam edecek mi? Korkunun Antropolojisi: Ritüeller ve Gözetlenme Kültürü Antropolojik açıdan bakıldığında, The Watcher yalnızca bir gerilim…
14 YorumHakimiyeti Milliye Bayramı Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bakış Bugün, hepimizin tarih kitaplarından veya aile büyüklerinden duyduğu bir günün anlamını birlikte keşfedeceğiz: Hakimiyeti Milliye Bayramı. Bu özel gün, Türk milletinin bağımsızlık mücadelesinin simgelerinden biri olarak, sadece bir tarihi dönüm noktasını kutlamakla kalmaz, aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi temel dinamikleri düşünmeye teşvik eder. Ama her şeyden önce, bu bayramın yalnızca bir kutlama değil, bir toplum olarak kendimize sorular sormamıza yol açan bir hatırlatma olduğunu unutmamalıyız. Bu yazıda, Hakimiyeti Milliye Bayramı’nı, toplumsal cinsiyetin, çeşitliliğin ve sosyal adaletin ışığında nasıl değerlendirebileceğimizi ele alacağız. Kadınların toplumsal etkilerinin…
14 YorumGazhane Müzesi Giriş Ücreti Ne Kadar? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Ekonomi, sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçları karşılamaya çalışan bir bilim dalıdır. Bu temel ilke, bireysel seçimlerden ulusal politikalara kadar geniş bir yelpazede etkisini gösterir. Gazhane Müzesi gibi kültürel mekanların giriş ücretleri, piyasa dinamikleri, toplumsal refah ve bireysel kararlar açısından önemli bir analiz alanı sunar. Bu yazıda, müze giriş ücretlerinin ekonomik boyutlarını irdeleyecek, bu ücretlerin nasıl belirlendiğini ve gelecekteki ekonomik senaryoları tartışacağız. Piyasa Dinamikleri: Arz ve Talep İlişkisi Ekonomik teoride, fiyatlar arz ve talep dengesiyle belirlenir. Gazhane Müzesi gibi bir kültürel kurumun giriş ücreti de bu temel ilkeye dayanır. Müzeler, kültürel zenginlikleri,…
12 YorumBazen basit bir soru, insanların gözlerini açmalarına ve toplumsal yapıyı sorgulamalarına neden olabilir. Bugün, Hasköy’deki köy sayısını tartışacağız, ama bu sorunun ötesine geçip aslında bu sorunun bize ne anlatmaya çalıştığını, etrafımızdaki köy yapısını nasıl gördüğümüzü sorgulayacağız. “Hasköy’de kaç köy var?” diye soruyoruz ama belki de bu soruyu sormadan önce köylerin ne ifade ettiğini ve bu tür bilgilerin neden her zaman net olmadığını düşünmeliyiz. Hazır mısınız? O zaman başlayalım. Hasköy’de Kaç Köy Var? Sadece Bir Sayı Mı? Yoksa Bir Toplumsal Yapı Mı? Hasköy, İstanbul’un çok bilinen semtlerinden biri olmasa da, zaman içinde hem tarihî hem de sosyo-kültürel anlamda önemli bir yer…
6 Yorum