İngilizce’de Kaç Tane Düzensiz Fiil Var? Farklı Yaklaşımlar Üzerine Düşünceler
Konya’nın huzurlu bir sabahında, kahvemi içerken aklıma bir soru takıldı: “İngilizce’de kaç tane düzensiz fiil var?” Bu soruyu ilk duyduğumda, hem mühendislik hem de sosyal bilimlere olan ilgim bir araya geldi. Kafamda birdenbire iki taraf da devreye girdi: İçimdeki mühendis böyle diyor: “Hadi bakalım, sayısal verilere dayalı bir cevap arayalım. Her şeyi hesaplayabiliriz.” Ama içimdeki insan tarafı ise şunu söylüyor: “Peki, bu düzensiz fiillerin bir araya gelişini anlamak, aslında dilin evrimini, bir halkın kültürel yapısını anlamak değil mi?” Hem bilimsel hem de insani bir bakış açısıyla bu soruyu incelemek istedim.
İngilizce’de düzensiz fiillerin sayısı, aslında hem dil öğrenicilerini hem de dilbilimcileri uzun zamandır düşündüren bir konu. Şimdi gelin, bu soruya farklı bakış açılarıyla yaklaşalım.
Düzensiz Fiil Nedir ve Sayısı Ne Kadar?
İçimdeki mühendis hemen işe koyuluyor: “Öncelikle, düzensiz fiilin tanımını yapalım. Düzensiz fiil, geçmiş zaman ve geçmiş participle (yani, -ed takısı almadığı için) kurallı bir şekilde türetilmeyen fiillerdir. Yani, bir fiil -ed takısı almaz, bunun yerine tamamen farklı bir şekle bürünür.”
Mesela, “go” fiilinin geçmiş hali “went” iken, geçmiş participle hali “gone” olur. Bu, dilin mantıklı bir şekilde, kurallara bağlı olarak evrilmediği anlamına gelir. “Peki, sayısı ne kadar?” diye soruyorum kendime. Ancak burada sayısal bir kesinlik yok; çünkü dil sürekli değişiyor. Ancak, genel kabul gören kaynaklarda İngilizce’de yaklaşık 200 civarında düzensiz fiil bulunduğu söylenir. Bunların bir kısmı çok yaygın kullanılırken, bazıları ise nadiren karşımıza çıkar.
İçimdeki mühendis bu soruya sayısal verilerle yaklaşırken, içimdeki insan hemen başka bir noktayı vurgulamak istiyor: “Dil, sadece kurallarla sınırlı değil. İnsanlar arasındaki etkileşimler, sosyal dinamikler, kültürel etkenler de bu fiillerin kullanımını etkileyebilir. Örneğin, bazı fiiller çok yaygınken, bazıları tarihsel süreçlere bağlı olarak şekil değiştirmiştir.”
İngilizce’de Düzensiz Fiil Sayısının Farklı Yaklaşımları
1. Dilbilimsel Bakış Açısı: Sayılabilir mi?
Dilbilimcilere göre, İngilizce’deki düzensiz fiillerin sayısı ne kadar net olursa olsun, dilin evrimiyle birlikte bu sayı değişebilir. Çünkü dil, sürekli bir dönüşüm halindedir. Bir fiil önce düzensiz iken, zamanla düzenli hale gelebilir veya tersi olabilir. Örneğin, eski İngilizce’de kullanılan bazı düzensiz fiiller zamanla düzenli hale gelmiştir. Bunun en iyi örneklerinden biri, eski İngilizce’deki “hang” fiilinin “hanged” yerine “hung” olarak kullanılmaya başlanmasıdır.
Bununla birlikte, bazı fiillerin düzenli ya da düzensiz olma durumu zamanla bir seçime dönüşebilir. Örneğin, “dive” fiilinin geçmiş hali “dove” veya “dived” olabilir. Bu durum, dilin canlı ve kültürel bir yapıda şekillendiğini gösterir. İçimdeki mühendis yine devrede: “Burada da bir analiz yapabiliriz. Yani, düzensiz fiillerin sıklığıyla, sosyal etkileşimlerin, dildeki dönüşüm süreçlerinin bir ilişkisi olabilir.”
2. Dil Öğrenicilerinin Bakış Açısı: Öğrenmesi Ne Kadar Zor?
İngilizce öğrenmeye çalışan biri için düzensiz fiiller, gerçekten büyük bir engel olabilir. Özellikle başlangıç seviyesindeki öğrenciler, fiillerin doğru şekillerini ezberlemek konusunda zorlanabilirler. İçimdeki insan bunu tamamen hissediyor: “Düşünsene, bu düzensiz fiiller bazen o kadar karmaşık olabiliyor ki, insanın sadece dil bilgisi değil, hafızasını da test ediyor. Hele de fiillerin anlamını ezberlerken…”
Gerçekten de, 200 civarındaki düzensiz fiilin her birinin farklı bir şekli, bir kullanımı, bir anlamı var. Bu nedenle dil öğrenicileri, dilin temelini atarken, düzensiz fiillerin zenginliğini anlamak zor olabilir. Ancak ilginçtir ki, dilin doğal akışına dair yapılan bazı araştırmalar, öğrencilerin bu fiilleri kullanma konusunda bir süre sonra daha az zorlandıklarını ve dilin dinamik yapısına uyum sağladıklarını gösteriyor.
Bununla birlikte, her dilde olduğu gibi, İngilizce’de de iletişimdeki bağlam, bu fiillerin anlamlarını değiştirebilir. Yani dil öğrenirken sadece kuru bir gramer çalışması değil, gerçek hayatta nasıl kullanıldığını görmek de çok önemli.
Duygusal ve Sosyal Perspektif: Düzensiz Fiillerin Kültürel Rolü
İçimdeki insan yine devreye giriyor: “Düzensiz fiiller, aslında bir toplumun kültürel yapısının da bir yansıması değil mi? Bu fiiller, insanların bir araya gelerek, dilin kurallarını bazen göz ardı edip, özgürce şekillendirmeleriyle oluşmuş. Dil, bir anlamda toplumsal bir yapıdır. Belki de İngilizce’deki düzensiz fiillerin sayısının fazlalığı, bu dilin daha fazla etkileşime açık, daha dinamik bir dil olduğunun göstergesidir.”
Her dilde olduğu gibi, İngilizce de sosyal ve kültürel etkileşimlerin etkisiyle şekillenir. Bir dilin yapısı, onun konuşulduğu toplumun tarihini, alışkanlıklarını ve değerlerini yansıtır. İngilizce’deki düzensiz fiiller de zamanla şekillenen ve sürekli dönüşen bir dilin parçasıdır. Belki de bu fiiller, dilin evrimini anlamanın anahtarlarından biridir.
Sonuç: Sayı Ne Kadar Önemli?
İçimdeki mühendis sayısal verilere dayalı bir sonuç çıkarmak istiyor: “Evet, İngilizce’de yaklaşık 200 civarında düzensiz fiil var. Bu sayede, dilin yapısı ve öğrenme süreci hakkında daha net bir tablo çizebiliriz.”
Ancak içimdeki insan devreye giriyor ve şunu söylüyor: “Dil sadece bir kurallar bütünü değil, aynı zamanda bir toplumun kültürünün, düşünce yapısının ve zamanla nasıl şekillendiğinin bir aynasıdır. Düzensiz fiiller, sadece sayılarla açıklanamaz, çünkü her biri bir hikaye, bir değişim, bir evrim taşıyor.”
Sonuç olarak, İngilizce’deki düzensiz fiillerin sayısı hakkında kesin bir rakam vermek zordur. Ancak, bu fiillerin dilin evrimindeki rolü ve öğrenme sürecindeki zorlukları, onların ne kadar önemli olduğunu gözler önüne seriyor. Hem sayısal hem de kültürel bir bakış açısıyla, bu fiiller dilin canlı yapısının bir yansımasıdır.